Waarom oefenen wij het cursieve schrift in de onderbouw?

Waarom oefenen en leren wij met schrijfletters en niet met blokletters in de onderbouw? (Cursieve letters.)

Het leerproces tot schrijven moet uitgaan van de belangstelling en de ontwikkelingsfasen van he kind.

Voor het schrijven en lezen betekent dit dat de activiteiten aansluiten bij de gevoelige perioden voor zintuiglijke indrukken, motorische coördinatie en taalverwerving.

Schrijven en lezen worden geïntegreerd aangeboden aan het kind. Dat wil zeggen dat zij een eenheid vormen waarbij het lezen op een natuurlijke wijze uit het schrijven voortvloeit. Door de vorm van de schuurpapieren letters te zien, te voelen en deze tegelijkertijd te verklanken legt het kind het letterbeeld vast d.m.v. de gezichts-, tast-, spier-, en gehoorzin. Zo koppelt het kind de klank van de letter aan de vorm van de letter, (auditieve en visuele waarneming). Als het kind de letters herkent op vorm en klank is dat een voorbereiding op het lezen; als het de letters navoelt maakt het een schrijfbeweging. De grondslag voor het schrijven en lezen wordt op deze manier gelegd op onze school. Het kind ‘schrijft’ de vorm al zonder dat hij of zij het taalaspect/communicatieve aspect van het schrijven kent.

Het schrijven wordt direct én indirect voorbereid. Het kind oefent zijn motoriek met de vele materialen b.v. voor bewegingen die het hanteren van het schrijfinstrument voorbereiden. Dit zijn b.v.: cilinderblokken, geometrische figuren, metalen inlegfiguren en oefeningen uit het dagelijks leven. Voor bewegingen die het maken van de lettervormen bevorderen, bestaan de schuurpapieren letters.

Hersenonderzoek toont het belang van cursief schrijven hierbij aan.

  • Maria Montessori vertelt in al haar boeken dat kinderen het beste eerst met cursieve letters kunnen beginnen. Jonge kinderen schrijven vanuit zichzelf. Eerst gaan zij letters als kleine tekeningetjes opbouwen. Vaak geven ouders om letters na te maken of te leren hoofd-blokletters als voorbeeld aan hun kind. De kinderen tekenen de letters, vaak nog zonder het communicatieve taalaspect te kennen. Het zo aangeleerde letterbeeld van de hoofdletters in blokschrift is lastig los te laten tijdens het oefenen op school. Dit kan een hardnekkig probleem opleveren voor het kind.
  • Kinderen hebben geen of weinig moeite om later over te stappen van cursief naar het lezen van blokschrift in boekjes en teksten. Het omgekeerde is moeilijker. Een kind dat alleen blokschrift heeft geleerd, herkent geen cursief
  • Als de hand van het kind goed is voorbereid door middel van oefeningen uit het dagelijks leven (practical life), kan het kind de natuurlijke vormen van de letters goed maken. Het zijn natuurlijke bewegingen voor de hand. Blokschrift vereist meer motorische vaardigheden. 
  • Hoekige vormen van blokschrift worden nooit mooi recht. Probeer het zelf maar eens. Trek maar eens een lange rechte lijn van links naar rechts op een vel papier. Of van boven naar beneden. Of probeer maar eens een perfect ronde cirkel te tekenen. Grote kans dat deze nooit zo mooi recht of rond worden als je zou willen. Als je de lijnen niet mooi recht kunt maken, levert dit frustratie op bij het kind. 
  • Bij cursief schrijven hoeft een kind alleen zijn potlood maar op te tillen tussen de woorden, niet meerdere keren per letter en woord zoals bij blokschrift. Denk maar eens aan het schrijven van letters zoals f, a of h. 
  • Bij het cursieve schrift is er minder kans op omkeringen, zoals bij de b en de d of de p en q, of de s. 
  • Het cursieve schrift helpt het kind om in het brein de letters te zien als een woord. De letters van ieder woord zijn verbonden en daarna is er dan een spatie tussen dat woord en het volgende.
  • De hersengebieden die geactiveerd worden tijdens lezen, zijn ook actief tijdens schrijven, maar niet tijdens typen. Het is een heel andere vaardigheid om een toets op het keyboard van de computer aan te slaan dan de vaardigheden van brein- en hand verbindingen te maken tijdens het schrijven. 

Schrijven is een uiting van de persoonlijkheid. Het handschrift vertelt iets over de persoonlijkheid. Zo kunnen leerkrachten werk waar geen naam op staat, herkennen aan het handschrift. 

Wees een goed rolmodel en laat zien dat je ook in cursief schrift schrijft thuis.

Je kunt stellen dat schrijven (gedurende de midden- en bovenbouw)gebeurt in cursief en lezen in blokschrift. De eerste woorden legt een kind met de grote letterdoos. Klinkers zijn in deze doos blauw en medeklinkers roze. De letters zijn in hun geheel de vorm van de letter in cursief schrift. Deze woorden zijn niet om op te lezen, het kind bouwt ze op en leest ze nog niet terug. Dit gebeurt natuurlijk wel gaandeweg het proces van de oefening.

Als het kind met de kleine letterdoos gaat werken, bouwen/schrijven zij woordjes, zinnen en tekstjes. Die gaan het kind (en anderen) dan lezen. De kleine letterdozen staan ook wel bekend als de „story writing alphabets”, de letterdozen voor het schrijven van verhalen. De letters staan in deze doos op kleine kaartjes afgedrukt en zijn niet meer tastbaar qua vorm.

Kalender

do 20 dec

Nieuwsbrief 3

do 20 dec

Kerstdiner

vr 21 dec

Studiedag, alle kinderen vrij

ma 24 dec

Kerstvakantie

di 25 dec

Kerstvakantie

wo 26 dec

Kerstvakantie

do 27 dec

Kerstvakantie

vr 28 dec

Kerstvakantie

za 29 dec

Kerstvakantie

zo 30 dec

Kerstvakantie